Nguồn Gốc Về Thần Tài Thổ Địa ( Phần 2)

Biết Thêm Về Tài Bạch Tinh Quân  

Ông Thần Tiền cũng đại diện cho Triệu Công Minh
Ông Thần Tiền cũng đại diện cho Triệu Công Minh

Ngoài thần Đất được thờ tự để cầu tài, nhiều người còn thờ nhiều Thần tài khác. Phổ biến và tôn quý nhất là Thần tài “Tài Bạch tinh quân”, “tinh quân” là ngôi sao trên thượng giới. Đây là vị thần thường thờ tự tôn kính ở các đền miếu. Tài Bạch tinh quân gồm 5 vị thần, chủ bộ Tài lộc thiên giới, do Kim Long Như Ý chánh nhốt Long Hổ Huyền đàn chân quân (tức Triệu Nguyên Soái/Triệu Công Minh) đứng đầu và 4 phụ tá: Chiêu Bảo thiên tôn, Nạp Trân thiên tôn, Chiêu Tài sứ giả, Lợi Thị tiên quân.

Tài Bạch tinh quân có ngoại hình như một vị trưỏng giả giàu có, mắt trắng râu dài, người mặc áo gấm thắt đai ngọc, tay trái ôm một thỏi Kim Nguyên Bảo (thỏi vàng mả người ta hay để chưng nơi thờ Thần tài, tay phải ôm tờ giấy cuộn lại có in dòng chữ “Chiêu Tài Tiến Bảo”. Theo truyền thuyết ông vốn là Thái Bạch Kim Tinh trên thượng giới, chức tước là “Đô Thiên chí phú Tài Bạch tinh quân” chuyên quản tiền tài vàng bạc của thiên hạ. Nên người ta hay đặt tượng ông nơi Tài vị.

Tượng bàn thờ thổ địa do Quan Âm Các tư vấn
Tượng bàn thờ thổ địa do Quan Âm Các tư vấn

Trên trời có Tài Bạch tinh quân, dưới đất cũng có Thần tài âm phủ. Hình tướng vị Thần tài này giống một phán quan, đen thui, trên đầu đội mũ ống cao, có dòng chữ “Nhất kiến phát tài”. Vị Thần tài này đầu tiên thờ ở Điện Ngọc Hoàng và gần đây mới có mặt ở một số chùa.

Tục truyền, trước đây, người ta đến cầu xin giải hạn: lấy vải thô trắng quấn quanh tượng và thi thoảng các tay cờ bạc mới đến cầu tài. Nay thì, vị Thần tài âm phủ này được nhiều người cầu cúng, vay tiền thiêng để đem về mua may bán đắt.

Đọc thêm: Nguồn gốc Thần Tài Thổ Địa (Phần 1)

Vị Thần Tài Lưu Hải 

Kế đó là Thần tài Lưu Hải. Hình tướng vị Thần tài này thấy ở trên cột trước Tam sơn hội quán và trên bờ nóc Điện Ngọc Hoàng: một chàng trai trẻ, tay cầm một sợi dây ngũ sắc buộc một con cóc ba chân hay mang trên vai một sợi dây buộc những quả trứng với các đồng tiền vàng.

Theo truyền thuyết Trung Quốc, Lưu Hải là tể tướng dưới triều Lương Thái Tổ (907 – 926). Ông từ quan ở ẩn, được Lữ Đồng Tân (một trong Bát tiên) truyền bí pháp luyện quặng vàng thành linh đơn trường sinh bất tử. Truyền thuyết khác lại kể rằng, Lưu Hải là con trai một lái buôn. Ông đã câu được con cóc ba chân ở một cái giếng cạn, biểu thị cho việc phát tài (cóc có âm là “thiềm”, đồng âm với “tiền”).

Giới thương buôn thường thờ Lưu Hải, dán tranh vẽ trên hai cánh cửa tiệm, quán để cầu tài. Trong những năm gần đây, tượng cóc ba chân và miệng ngậm tiền được tạo hình độc lập (không gán với Lưu Hải) được bày bán rộng rãi. Người ta mua về chưng ở nơi thờ Thần tài – Thổ Địa hay nơi trang trọng trong nhà để biểu thị cho việc cầu tài lộc.

Nữ Thần Tài Hòa Hợp Nhị Tiên

Phổ biến không kém Lưu Hải là cặp nữ Thần tài Hòa Hợp nhị tiên. Hình tướng thường thấy của cặp Thần tài này là cô gái: một hài âm cầm bó hoa sen (sen: hà, hài âm “hòa”) hay bó lúa (lúa: hòa); và bê một cái hộp (hài âm “hợp”).

Cặp nữ Thần tài này là đề tài của điêu khắc gốm, chạm gỗ phố biến của ngành công nghệ miếu vũ của người Trung Quốc. Thần tích là một truyền thuyết kể về hai chị em Hòa và Hợp buôn may bán đắt. Họ buôn món hàng gì cũng đắc lợi, kể cả những việc cố ý phá bỏ cũng phát tài.

Ở Trung Quốc, Hòa Hợp nhị tiên là đối tượng sùng bái của những người sản xuất đồ gốm sứ, thợ nung vôi và người bán quạt.

Về Các Ông Phước Lộc Thọ

Bên cạnh đó còn có Thần tài Tam Đa Tinh. Nghe tên thì thấy lạ, nhưng thật ra đó là Phước Lộc Thọ Tam Tinh. Phúc Tinh tay ôm đứa bé tượng trưng có con thì vạn sự đủ phúc khí.

Lộc Tinh mặc triều phục sặc sỡ, tay ôm ngọc như ý, tượng trưng thăng quan tiến chức, thêm tài tăng lộc. Thọ Tình tay ôm quả đào trường thọ, mặt lộ vẻ hiền hòa, hạnh phúc tượng trưng cho an khang trường thọ.

Trong 3 vị chỉ có Lộc Tinh mới là Tài thần, nhưng do xưa nay Tam vị nhất thể đi chung không rời, nên người ta luôn làm chung tương của 3 vị. Nếu đặt cả Tam Tinh vào tài vị thì cả nhà an vui, hạnh phúc, phúc lộc song thu.

Trên nóc bàn thờ Thần tài – Thổ địa, người ta thường đặt tượng của Di Lặc Phật Vương hay các câu chú Phạn tự (tượng trưng cho cơ quan chủ quản các Thần). Mục đích là để có sự quản lý, không cho các vị Thần làm điều sai trái.

Ở nước ta nói riêng, Trung Quốc và phương Đông nói chung, có rất nhiều truyền thuyết, điển tích về Thần tài. Nhưng phổ biến nhất là phong tục thờ Thần tài Triệu Công Minh, hai vị hộ thần và các tiêu thần dưới trướng của họ.

Chi Tiết Về Vị Thần Tài Triệu Công Minh

Triệu Công Minh tên gọi là Lương, tên chữ là Công Minh, được phong là “Kim long như ý chính nhất long hổ huyền đàn chân quân”, gọi tắt là Huyền đàn chân quân. Dưới trướng của ông có bốn tiểu thần gồm: Chiêu bảo thiên tôn Tiêu Thăng, Nạp trân thiên tôn Tấn Bảo, Chiêu tài sứ giả Đặng cửu Công và Lợi thị tiên quan Diêu Thiếu Tư (Sau gọi tắt tên bốn vị này là: Chiêu bảo, nạp trân, chiêu tài và lợi thương).

Tượng bàn thờ thổ địa do Quan Âm Các tư vấn
Tượng bàn thờ thổ địa do Quan Âm Các tư vấn

Chính vì vậy Triệu Công Minh được coi là Thần tài; theo Đạo giáo thì ông được phong làm Thần tài trừ gian diệt ác, trợ giúp người hiền lương nên cưỡi hổ đen, một tay cầm roi sắt, một tay mang châu báu.

Trải qua nhiều thế kỷ, tục thờ Thần tài ngày càng phổ biến và dân gian đưa thêm hai vị hộ thần của Thần tài là Văn thần tài Tỷ Can (có nơi lại coi Văn thần tài là Phạm Lãi) và Võ Thần tài Quan Công vào thờ cùng Thần tài Triệu Công Minh.

Hiện nay, các tượng thờ Thần tài thường có ba vị: Triệu Công Minh là Chính tài thần, bên phải có võ tài thần Quan Công, bên trái có Văn tài thần Tỷ Can.

Một thuyết khác cho rằng tiểu thần dưới trướng Triệu Công Minh gồm: Bát nguyên mãnh tướng, Lục độc đại thần, Ngũ phương lôi thần, Ngũ phương xương binh và Nhị thập bát tướng. Nhiệm vụ chính của tài thần do Ngọc Hoàng giao là trừ gian diệt bạo, trừ bệnh trừ tai, duy trì công lí, chủ việc tiền tài, buôn bán…

Cũng có thuyết cho rằng, thờ Thần tài chính là thờ các vị thần bảo hộ gia đình, gồm: Hộ thần, Táo thần, Thổ thần, Môn thần, Hành thần; hoặc gọi là thờ Ngũ phương thổ địa tài thần hay Ngũ lộ tài thần (gồm các thổ thần ở đông bắc, đông nam, tây nam, tây bác và trung cung).

Tượng Thần Tài Thổ Địa bằng ngọc
Tượng Thần Tài Thổ Địa bằng ngọc

Từ xuất xứ và tên gọi của Thần tài, khi thờ phụng cần sắm sửa hương đăng, phẩm quả, vàng mã, trầu, nước, rượu… Trong đó quan trọng nhất là có hai món thịt dê và cá.

Văn khấn Thần tài cần thỉnh đủ các vị: Huyền đàn chân quân chính tài thần, Văn – Võ tài thần, Chiêu bảo thiên tôn, Nạp trân thiên tôn, Chiêu tài sứ giả, Lợi thị tiên quan, Bát nguyên mãnh tướng, Lục độc đại thần, Ngũ phương lôi thần, Ngũ phương xương binh, Nhị thập bát tướng, Ngũ lộ tài thần, Hộ thần, Táo thần, Thổ thẩn, Môn thần, Hành thần đẳng vị.

Bàn thờ Thần Tài Thổ Địa mang lại cảm giác ấm áp cho gia đình
Bàn thờ Thần Tài Thổ Địa mang lại cảm giác ấm áp cho gia đình

Bàn thờ này cũng dùng 3 ngôi tiến bảo và 5 cái chén thể hiện thờ cả Ngũ lộ tài thần. Ngày đại lễ của Thần tài là ngày mồng năm tháng giêng hàng năm. Nghênh đón Thần tài bằng cách sắm sửa lễ vật. Đêm mồng bốn rạng ngày mồng năm tháng giêng, khi gà gáy canh ba thì bày mâm giữa nhà, mở toang cửa chính, cửa sổ, thắp hương tê bải để đón Thần tài phù hộ cho gia đình một năm nhân khang vật thịnh, ăn nên làm ra.

Nhiều nơi ỏ Trung Quốc, lễ đón Thần tài diễn ra đến hết ngày mồng nàm Tết âm lịch. Sau lễ tế trong gia đình, sáng mồng năm người ta đến các đền miếu, chùa chiền để nghênh đón Thần tài, cầu an cầu phúc lộc.

Đọc thêm các bài về Phong Thủy của Quan Âm Các.

Xem thêm các video về Phong Thủy trên kênh của Quan Âm Các .

Quan Âm Các